Πέμπτη, 31 Ιουλίου 2014

Ο Αργεντινός ποιητής Χουάν Γκέλμαν


Σήμερα θα μοιραστώ μαζί σας ένα πολύ  στοχαστικό ποίημα του Αργεντινού ποιητή  "Juan Gelman" Χουάν Γκέλμαν και για πολλούς  θεωρείται  ίσως ,το κύκνειο άσμα του  ποιητή,και μια ανέκδοτη συγκινητική μαρτυρία την οποία παρέδωσε στον Sabina, σε  χειρόγραφο όπου δεν εκλείπει το βαθύ φιλοσοφικό   και ευγενικό χιούμορ του ποιητή.
 Να τονίσουμε εδώ πως για το λογοτεχνικό του έργο, που περιλαμβάνει τις συλλογές "Βιολί και άλλα θέματα" και "Γκοτάν" τιμήθηκε με το βραβείο Θερβάντες“Gervantes” το 2007,  και το βραβείο Ρέινα Σοφία Ιβηρο-αμερικανικής ποίησης το 2005 μεταξύ, πολλών ακόμη διακρίσεων  και πέθανε σε ηλικία 83 ετών στο Μεξικό τον τόπο  που  είχε εγκατασταθεί τα τελευταία  20 χρόνια της ζωής του και τελευταίο σταθμό της μακράς εξορίας του μετά το πραξικόπημα του 1976 στην Αργεντινή.
Ο Gelman γεννήθηκε στις 3 Μαίου του 1930 Buenos Aires και εξορίστηκε στην Ιταλία, τη Γαλλία και τελικά στο Μεξικό καταδιωκόμενος από την στρατιωτική χούντα της Αργεντινής (1976-1983).
Η δικτατορία του άρπαξε το γιό του Marcelo και την ισπανίδα νύφη του Claudia García, έγκυο στους επτά μήνες. Παρόλο που και οι δύο βρίσκονταν μέσα στις τεράστιες λίστες των εξαφανισμένων, ο ποιητής μπόρεσε μόνο να βρει την εγγονήMacarena μόλις πριν από δύο χρόνια. Η ζωή του σημαδεύτηκε από αυτό τον πόνο.
«Υπάρχουν αναμνήσεις που δε χρειάζεται να τις αναφέρεις και πάντα βρίσκονται εκεί και δηλώνουν την παρουσία τους χωρίς ανάπαυση. Είναι το πρόσωπο των αγαπημένων προσώπων που εξαφάνισαν οι δικτατορίες» δήλωσε ο Gelman τη στιγμή της απονομής του βραβείου Cervantes.

Θεωρείται  ένας από τους μεγαλύτερους ισπανόφωνους ποιητές και ακούραστος πολέμιος των δικτατοριών στη Λατινική Αμερική.
Η αφοσίωσή του στην ποίηση δεν τον εμπόδισε να χαίρεται τη ζωή του με ποδόσφαιρο, βόλτες για καφέ, μπιλιάρδο γυναικείες παρουσίες, μουσική...
Παιδί Ουκρανών μεταναστών, ο νεαρός Γκέλμαν, παρά τις υλικές στερήσεις, βρίσκει μεγάλη ευχαρίστηση διαβάζοντας, πρώτα τους κλασικούς της ισπανικής λογοτεχνίας Γκαρθιλάσο, Κεβέδο, Γκόνγκορα, Λόπε ντε Βέγκα -- και μετά ανακαλύπτει τον Ρώσο Αλεξάντρ Πούσκιν.
Η ζωή του σημαδεύτηκε από την εξορία του και κυρίως το δράμα, στη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας στην Αργεντινή (1976-1983) της δολοφονίας του γιού του Μαρσέλο και της εξαφάνισης της νύφης του Μαρία Κλαούντια Γκαρσία.
Αυτή απήχθη στο Μπούενος 'Αιρες το 1976 κι ενώ ήταν έγκυος μεταφέρθηκε στην Ουρουγουάη στο πλαίσιο της Επιχείρησης Κόνδορας, ενός σχεδίου καταστολής διαφωνούντων και εξόντωσης πολιτικών τους αντιπάλων που εφάρμοζαν οι δικτατορίες στη Λατινική Αμερική τις δεκαετίες του 1970 και 1980.
Το μωρό που γεννήθηκε, ένα κοριτσάκι, δόθηκε παράνομα στην οικογένεια ενός Oυρουγουανού αστυνομικού και η σορός της Μαρία Κλαούντια δεν βρέθηκε ποτέ. Ο Γκέλμαν αγωνιζόταν επί 40 χρόνια με την ελπίδα να ξαναβρεί τη νύφη του και να δικαιωθεί.

"Ακροβατώ"της Ρένας Τζωράκη


Οι αναδημοσιεύσεις επιτρέπονται σε όλους μονάχα με την αναφορά πηγής…
Κατοχυρωμένα πνευματικά δικαιώματα
Επισημαίνεται πάντως ότι κατά το Ν.238/20,(όπως έχει τροποποιηθεί με το Ν2121/93 και ισχύει σήμερα) και κατά τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το Ν.100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αποθήκευση σε κάποιο σύστημα διάσωσης και γενικά η αναπαραγωγή των παρόντων  στίχων , με οποιαδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά ,στο πρωτότυπο, ή σε μετάφραση, ή άλλη διασκευή,  χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη.
Σας ευχαριστώ θερμά:
Ρένα Τζωράκη
©


Τετάρτη, 30 Ιουλίου 2014

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για το Σκάκι επιμέλεια κειμένου :Ρένα Τζωράκη













Το Σκάκι είναι ένα επιτραπέζιο -  πνευματικό παιχνίδι, που παίζεται από δύο άτομα με τη βοήθεια μίας σκακιέρας και 32 κομματιών.
Λέγεται επιτραπέζιο γιατί χρειαζόμαστε έναν επίπεδο χώρο να στηρίξουμε τη σκακιέρα  και πνευματικό, γιατί η κινητήρια δύναμη πίσω από τις κινήσεις που κάνουμε με τα κομμάτια είναι μονάχα το μυαλό μας και μόνο.


Λίγα λόγια για την Ιστορία του  παιχνιδιού :

Ο πρωτόγονος άνθρωπος δεν είχε καιρό να παίζει παιχνίδια γιατί δεν είχε ελεύθερο χρόνο. Έπρεπε να αμυνθεί ενάντια στα άγρια θηρία και στα στοιχεία της φύσης. Αργότερα, όταν οι άνθρωποι έφτιαξαν κοινωνίες και ασχολήθηκαν με την κτηνοτροφία και τη γεωργία, γεννήθηκε και η έννοια του ελεύθερου χρόνου και μαζί με αυτή η δημιουργία των πρώτων επιτραπέζιων παιχνιδιών. Ο πρόγονος του Σκακιού, είναι ένα παιχνίδι πολέμου που λεγόταν Τσατουράγκα και γεννήθηκε στην Ινδία τον 6ο αιώνα π.Χ . Τα κομμάτια του αντιπροσώπευαν τα τμήματα του Ινδικού στρατού: το πεζικό, το Ιππικό, τις άμαξες και … τους ελέφαντες!
Το παιχνίδι αυτό το πήραν αργότερα οι Πέρσες και οι Άραβες που το έφεραν με τη σειρά τους στο Βυζάντιο και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Από την Ινδία μεταφέρθηκε και προς τα Ανατολικά στην Κίνα. 

  Η επιτυχία στην εξάπλωση του παιχνιδιού σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο δεν ήταν τυχαία.
Οι Πέρσες θεωρούσαν πως όποιος παίζει Σκάκι (ή όπως το έλεγαν αυτοί τότε «Σαχτρανί») εκπαιδεύεται στις αρετές του πολέμου που είναι το θάρρος, η ανδρεία, η συντροφικότητα, η επινοητικότητα και πολλά άλλα, χωρίς φυσικά να είναι ανάγκη να πάρει μέρος σε ένα πραγματικό πόλεμο με σφαγές και καταστροφές. 

Στην Ευρώπη, το Σκάκι παιζόταν στα καφέ της εποχής από την υψηλή κοινωνία στα που το θεωρούσε εργαλείο ανάδειξης της μεγαλοφυΐας. Στα τέλη όμως του 19ου αιώνα, μαζί με την ανάπτυξη της επιστημονικής σκέψης και μεθοδολογίας, το παιχνίδι μεταμορφώθηκε και αυτό. Μπήκαν οι βάσεις για την διάδοσή του σε μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού αφού πολλά βιβλία τυπώνονταν διαρκώς πάνω στην μελέτη του. Μάλιστα, είναι γνωστό πως το δεύτερο βιβλίο που τυπώθηκε ποτέ στην ιστορία (το πρώτο ήταν η Αγία Γραφή) ήταν σκακιστικό! Επίσης αναπτύχθηκε μια άλλη του πλευρά, αυτή του αθλήματος, με τη διοργάνωση πολλών τουρνουά με κορυφαίο αυτό για την ανάδειξη του Παγκοσμίου Πρωταθλητή. Αργότερα αναπτύχθηκαν και τα ομαδικά πρωταθλήματα με Σκακιστικές Ολυμπιάδες που συμμετέχουν πάνω από 160 χώρες. 



           Σαν άθλημα το Σκάκι έχει ένα χαρακτηριστικό που δεν το έχει κανένα άλλο σήμερα, με εξαίρεση τον Κλασσικό Αθλητισμό. Είναι διαδεδομένο σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Ο αριθμός των σκακιστών παγκοσμίως υπολογίζεται σε 650 εκατομμύρια! Πολύ πιο πάνω από τον αριθμό των ποδοσφαιριστών, των παιχτών του μπάσκετ ή οποιοδήποτε άλλου αθλήματος. Στην Ευρώπη είναι επίσης με διαφορά το νο 1 σχολικό άθλημα, μια πρωτιά που ισχύει και στην Ελλάδα μια που κάθε χρόνο  παίζουν  10.000 παιδιά Σκάκι στα σχολικά πρωταθλήματα, αριθμός μεγαλύτερος από κάθε άλλο άθλημα. 
Είναι το Σκάκι μονάχα παιχνίδι;

Σίγουρα όχι. Είναι και άθλημα. Είναι και κάτι άλλο μήπως; Οι σκακιστές θα σας πουν ότι είναι και τέχνη. Κάθε παρτίδα είναι και μια ξεχωριστή δημιουργία. Παρτίδες γίνονται γνωστές παγκοσμίως για την ομορφιά τους, ή μένουν στην ιστορία για τη σπανιότητά τους όπως η «Αθάνατη Παρτίδα» που παίχτηκε ανάμεσα στους Άντερσεν και Κιζερίνσκι στο Λονδίνο το 1851. 
 Το Σκάκι είναι και επιστήμη! Αρκεί να διαβάσει κάποιος την πλούσια βιβλιογραφία πάνω στη σκακιστική θεωρία για να πειστεί. Γι’ αυτό και η εκμάθηση Σκακιού από μικρή ηλικία, ακόμη και στις ηλικίες του Νηπιαγωγείου, θεωρείται ιδιαίτερα ωφέλιμη για τα παιδιά. Έρευνες έχουν δείξει ότι συμβάλει στην καλλιέργεια της κριτικής και λογικής σκέψης, στην επινοητικότητα και φαντασία, στην ανάπτυξη μαθηματικών δεξιοτήτων και γενικότερα στην καλύτερη επίδοση στα σχολικά μαθήματα. Το γεγονός ότι ο παράγοντας τύχη παίζει μηδενικό ή ελάχιστο ρόλο, κάνει τα παιδιά να αναλαμβάνουν την ευθύνη των αποφάσεών τους. Κάθε καλό αποτέλεσμα έρχεται γιατί έπαιξαν καλύτερα και κάθε κακό γιατί ο αντίπαλος ήταν ανώτερος και όχι περισσότερο  τυχερός.
 Επίσης το παιδί μπορεί να παίξει με ίσους όρους εναντίον ενός μεγαλύτερου παιδιού ή ενήλικα, ή ενός ψηλότερου ή ακόμα και εναντίον ενός ανθρώπου με ειδικές ανάγκες. Η ηλικία, η μόρφωση, η σωματική διάπλαση,  δεν έχουν σημασία. Ο καλύτερα προετοιμασμένος σκακιστής, αυτός που θα επιδείξει μεγαλύτερη φαντασία, μεθοδολογία, λογική σκέψη και αυτοσυγκέντρωση ταυτόχρονα θα κερδίσει. 
Το σκάκι βελτιώνει τα χαρακτηριστικά που χρειάζεται ένας μαθητής ώστε να επιτύχει στο σχολείο:



Ιατρικές μελέτες και έρευνες που έχουν γίνει έχουν δείξει πως το Σκάκι:
Α) Αναπτύσσει την αυτοσυγκέντρωση, τις επικοινωνιακές και γνωστικές δεξιότητες, την κριτική και στρατηγική σκέψη, τη μνήμη, την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, την πνευματική ωριμότητα και δημιουργικότητα, την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση.
Β.)Ενθαρρύνει την βαθειά σκέψη, την εξαντλητική και τελειωτική ανάλυση της σχέσης δράσης-αντίδρασης-συνέπειας και τη νοερή απεικόνιση σχέσεων αλληλουχίας. 
Γ.)
 Σε χώρες όπου διδάσκεται στα σχολεία, οι μαθητές εμφανίζουν αυξημένες δυνατότητες στην αναγνώριση σύνθετων προτύπων και συνέπεια αυτού είναι να αριστεύουν συχνότερα στα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες. 
Δ.
 )Σε μαθητές με μαθησιακά προβλήματα βοηθά σημαντικά στη βελτίωση της δεξιότητας διατύπωσης και ανάλυσης λεκτικών συλλογισμών αλλά και στην άσκηση αυτοελέγχου.
Ε.)
 Σε μαθητές 1ης και 2ας Δημοτικού βοηθά στην ανάπτυξη επίκτητων μαθησιακών ικανοτήτων. 
ΣΤ.)
 Διδάσκει το ομαδικό πνεύμα με έμφαση στις ικανότητες του ατόμου  την αξία της σκληρής δουλειάς και της αφοσίωσης  την υπευθυνότητα και την ισότιμη αποδοχή των επαίνων και των δυσμενειών• τη αξία της νίκης αλλά και της τιμητικής ήττας τον υγιή επί ίσοις όροις ανταγωνισμό• την ευγενή άμιλλα και το ευ αγωνίζεσθε. Πάνω από όλα το σκάκι διδάσκει την ταπεινότητα –αντί να καυχιέται για τη νίκη του, ο σκακιστής ενθαρρύνεται να μάθει από τον αντίπαλό του και να του φέρεται με σεβασμό. 
Παρά την κραταιά αντίληψη ότι το σκάκι είναι ένα παιχνίδι που απευθύνεται σε ευφυΐες, είναι εύκολο για οποιονδήποτε να μάθει τους κανόνες του. Παιδιά 4-5 ετών μπορούν να μάθουν γρήγορα τους βασικούς κανόνες και δεν υπάρχει πραγματικός λόγος για τους γονείς να πιστεύουν ότι πρέπει να είναι εμπειρογνώμονες για να μπορέσουν να καθίσουν και να παίξουν με τα παιδιά τους.


Η σκακιέρα τοποθετείται ώστε ο κάθε παίκτης να έχει στην κάτω δεξιά γωνία του ένα λευκό τετράγωνο. Οι 2 αντιμέτωποι στρατοί, ο λευκός και ο μαύρος, αποτελούνται από 16 κομμάτια: έναν βασιλιά, μία βασίλισσα, δύο αξιωματικούς, δύο ίππους, δύο πύργους, και οκτώ πιόνια. Μέσα σε λίγα λεπτά μπορεί οποιοσδήποτε να μάθει τους τρόπους που τα κομμάτια κινούνται και συλλαμβάνουν άλλα κομμάτια. Ο στόχος κάθε παίκτη είναι να στριμώξουν το βασιλιά σε θέση όπου δεν μπορεί να διαφύγει τη σύλληψη, δηλαδή να κάνουν «ματ». Είναι εντελώς φυσικό κάποιος αρχάριος να χάσει πολλά παιχνίδια μέχρι να αρχίσει να ανταγωνίζεται κάποιον εμπειρότερο παίκτη. Το πρώτο πράγμα που διδάσκει το σκάκι είναι ότι δεν πρέπει να το βάζουμε κάτω εύκολα. Το δεύτερο είναι ότι δεν πρέπει να κάνουμε τα ίδια λάθη δύο φορές.
Ο Εμμανουέλ Λάσκερ  ο μεγάλος Σκακιστής:


Ο Εμμάνουελ Λάσκερ γεννήθηκε στο Μπέρλιχεν της Γερμανίας στις 24 Δεκεμβρίου 1868.
 Έμαθε σκάκι από τον μεγαλύτερο αδελφό του Μπέρτχολντ. Ως παιδί ο Λάσκερ ανέπτυξε ταλέντο τόσο για το σκάκι όσο για τα μαθηματικά. Παρακολούθησε ένα σχολείο στο Βερολίνο για να αναπτύξει το μαθηματικό του ταλέντο και αργότερα πήγε να σπουδάσει μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο του Ερλάγκεν. Έγινε Γκραν Μετρ στο σκάκι το 1889.
 Ο  Λάσκερ δεν ήταν μόνο ένας μεγάλος σκακιστής αλλά ένα πολύπλευρο πνεύμα με σημαντική συνεισφορά στη φιλοσοφία και τα μαθηματικά. Στο βιβλίο “Emmanuel Lasker, The Life of a chess master”, ο μεγάλος Αλμπερτ Αϊνστάϊν προλογίζει ως εξής: «Ο Λάσκερ ήταν αναμφισβήτητα ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους που γνώρισα στη διάρκεια της ωρίμανσης της ζωής μου». Ο Λάσκερ έλεγε πως το σκάκι δεν ήταν απλά ένα παιχνίδι γνώσεων κάποιων βιβλίων γύρω απ’ αυτό αλλά αντιπροσώπευε μια μάχη ανάμεσα σε δύο πρόσωπα, και επομένως ήταν αναγκαία η κατανόηση του στυλ και της ψυχολογίας του αντιπάλου.


Πώς παίζεται το Σκάκι;

 Το πιόνι είναι το μοναδικό κομμάτι που κινείται μόνο προς τα εμπρός. Στη πρώτη του κίνηση μπορεί να κινηθεί είτε ένα είτε δύο τετράγωνα, σε κάθε μετέπειτα κίνησή του όμως, μπορεί να κινηθεί μόνο ένα τετράγωνο.

Στη περίπτωση που ένα πιόνι προχωρήσει μέχρι τη τελική γραμμή του αντιπάλου, το πιόνι προάγεται και ο παίχτης έχει το δικαίωμα να το αντικαταστήσει με με ένα εκ των κομματιών: βασίλισσα, πύργο, αξιωματικό ή ίππο. Δεν έχει καμία σημασία αν ο παίχτης ήδη έχει μια βασίλισσα ή όχι, σε κάθε περίπτωση έχει το δικαίωμα να τοποθετήσει άλλη μια στη σκακιέρα στη θέση του πιονιού του.
Το πιόνι αιχμαλωτίζει αντίπαλα κομμάτια κινούμενο κινούμενο ένα τετράγωνο διαγώνια μπροστά (αριστερά ή δεξιά), καταλαμβάνοντας τη θέση τους.
Εάν όμως ακριβώς μπροστά από το πιόνι βρίσκεται κάποιο άλλο κομμάτι, τότε το πιόνι μπλοκάρεται και δεν μπορεί να κινηθεί.
Ο πύργος
Κινείται οριζοντίως και καθέτως, μετακινούμενος όσα τετράγωνα επιθυμεί, εκτός εάν ο δρόμος του είναι μπλοκαρισμένος από κάποιο άλλο κομμάτι. Αιχμαλωτίζει οποιοδήποτε αντίπαλο κομμάτι βρεθεί στο δρόμο του, καταλαμβάνοντας τη θέση αυτού. Ο πύργος δεν μπορεί να υπερπηδήσει άλλα κομμάτια.
O αξιωματικός
Κινείται διαγωνίως, μετακινούμενος όσα τετράγωνα επιθυμεί, εκτός εάν ο δρόμος του είναι μπλοκαρισμένος από κάποιο άλλο κομμάτι. Αιχμαλωτίζει οποιοδήποτε αντίπαλο κομμάτι βρεθεί στο δρόμο του, καταλαμβάνοντας τη θέση αυτού. Όπως και ο πύργος, δεν μπορεί να υπερπηδήσει άλλα κομμάτια. Στην αρχή του παιχνιδιού ο κάθε παίχτης έχει έναν αξιωματικό τοποθετημένο σε λευκό τετράγωνο και έναν σε μαύρο. Αυτός στο λευκό τετράγωνο λέγεται λευκοτετράγωνος και λόγω της διαγώνιας κίνησης του, θα μπορεί να κινείται μόνο σε λευκά τετράγωνα. Ενώ αντίστοιχα ο μαυροτετράγωνος μόνο σε μαύρα.
Η βασίλισσα
Κινείται οριζοντίως, καθέτως και διαγωνίως όσα τετράγωνα επιθυμεί εκτός εάν συναντήσει εμπόδιο, ενώ δεν υπερπηδά άλλα κομμάτια. Η βασίλισσα κινείται σαν να είναι ένας πύργος και ένας αξιωματικός συγχρόνως. Αιχμαλωτίζει οποιοδήποτε αντίπαλο κομμάτι βρεθεί στο δρόμο της, καταλαμβάνοντας τη θέση αυτού. Η βασίλισσα μπορεί να ελέγχει το μεγαλύτερο αριθμό τετραγώνων από οποιοδήποτε άλλο κομμάτι, με αποτέλεσμα να είναι το πιο ισχυρό κομμάτι στη σκακιέρα.
Ο ίππος
Κινείται κατά τρία τετράγωνα σχηματίζοντας ένα “Γ”. Η κίνηση του είναι μικτή, δηλαδή συνδυασμός δύο κινήσεων, μίας κάθετης και μίας οριζόντιας, ώστε να συμπληρώσει συνολικά τρία τετράγωνα (χωρίς φυσικά να υπολογίζεται το τετράγωνο στο οποίο είναι ήδη).
Ο ίππος είναι το μοναδικό κομμάτι που έχει τη δυνατότητα να υπερπηδήσει άλλα κομμάτια. Αιχμαλωτίζει αποκλειστικά τα κομμάτια που βρίσκονται στο τετράγωνο στο οποίο καταλήγει η κίνηση του (στο τρίτο τετράγωνο).
Ο βασιλιάς
Ο βασιλιάς είναι το πιο σημαντικό κομμάτι στη σκακιέρα. Δεν μπορεί ποτέ να αιχμαλωτιστεί και αν βρεθεί σε κίνδυνο, τότε πρέπει να γίνει ξανά ασφαλής αμέσως. Στη περίπτωση που αυτό δεν είναι δυνατό, η παρτίδα έχει χαθεί. Ο βασιλιάς μπορεί να κινηθεί κατά ένα μόνο τετράγωνο προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Ωστόσο ο βασιλιάς δεν μπορεί να κινηθεί σε τετράγωνο το οποίο απειλείται από αντίπαλα κομμάτια. Ο βασιλιάς αιχμαλωτίζει αντίπαλα κομμάτια καταλαμβάνοντας τη θέση τους. Δεν μπορεί όμως να αιχμαλωτίσει αντίπαλα κομμάτια που υποστηρίζονται (καθώς θα βρεθεί σε τετράγωνο που απειλείται).
Ο βασιλιάς κινείται κατά ένα τετράγωνα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση θέλει. Δεν έχει όμως τη δυνατότητα να κινηθεί ή να παραμείνει σε τετράγωνο το οποίο απειλείται από αντίπαλο κομμάτι. Δεν έχει επίσης τη δυνατότητα να αιχμαλωτίσει κομμάτι που υποστηρίζεται.




Ας δούμε μερικά ποιήματα που έγραψαν μεγάλοι ποιητές για το Σκάκι:
Το πιόνι, Κ. Καβάφης (1863- 1933)




Πολλάκις βλέποντας να παίζουν  σκάκι
ακολουθεί το μάτι μου ένα Πιόνι
οπού σιγά, σιγά τον δρόμο βρίσκει
και στην υστερινή γραμμή προφθαίνει.
Με τέτοια προθυμία πάει στην άκρη
οπού θαρρείς πως βέβαια εδώ θ’ αρχίσουν
η απολαύσεις του κ’ η αμοιβές του.
Πολλαίς στον δρόμο κακουχίαις βρίσκει.
Λόγχαις λοξά το ρίχνουν πεζοδρόμοι·
τα κάστρα το χτυπούν με ταις πλατειαίς των
γραμμαίς· μέσα στα δυο τετράγωνά των
γρήγοροι καβαλλάρηδες γυρεύουν
με δόλο να το κάμουν να σκαλώση·
κ’ εδώ κ’ εκεί με γωνιακή φοβέρα
μπαίνει στον δρόμο του κανένα πιόνι
απ’ το στρατόπεδο του εχθρού σταλμένο.
Αλλά γλυτώνει απ’ τους κινδύνους όλους
και στην υστερινή γραμμή προφθαίνει.
Τι θριαμβευτικά που εδώ προφθαίνει,
στην φοβερή γραμμή την τελευταία·
τι πρόθυμα στον θάνατό του αγγίζει!
Γιατί εδώ το Πιόνι θα πεθάνη
κ’ ήσαν οι κόποι του προς τούτο μόνο.
Για την βασίλισσα, που θα μας σώση,
για να την αναστήση από τον τάφο
ήλθε να πέση στου σκακιού τον άδη.
(Από τα Κρυμμένα Ποιήματα 1877-1923, Ίκαρος 1993)
**


Το Σκάκι, Χόρχε Λουίς Μπόρχες (1899-1986)



Ασθενικός βασιλιάς, λοξός αξιωματικός, φρενιασμένη
βασίλισσα, πύργος ευθύς, πολυμήχανος στρατιώτης
απάνω στην ασπρόμαυρη πορεία
ψάχνει ο ένας τον άλλο και συγκρούονται σ’ επίμονη μάχη.
Δεν ξέρουν πως το σίγουρο χέρι
του παίχτη τους ρυθμίζει τη μοίρα,
δεν ξέρουν πως μια τρομαχτική νομοτέλεια
ελέγχει τις αποφάσεις και τη διαδρομή τους.
Αλλά κι ο ίδιος ο παίχτης είναι αιχμάλωτος
(η έκφραση είναι του Ομάρ) μιας άλλης σκακιέρας
με μαύρες νύχτες και άσπρες μέρες.
Ο Θεός κινάει τον παίχτη κι ο παίχτης τα πιόνια.
Μα άραγε ποιος Θεός, πίσω από το Θεό, κινάει το νήμα
της σκόνης και του χρόνου, του ονείρου και της αγωνίας;
(μετ. Δημήτρης Καλοκύρης)
**

Το Σκάκι, Μανόλης Αναγνωστάκης (1925-2005)


Έλα να παίξουμε.
Θα σου χαρίσω τη βασίλισσά μου.
( Ήταν για μένα μια φορά η αγαπημένη.
Τώρα δεν έχω πιά αγαπημένη )
Θα σου χαρίσω τους πύργους μου
( Τώρα πιά δεν πυροβολώ τους φίλους μου
Έχουν πεθάνει καιρό πριν από μένα )
Κι ο βασιλιάς αυτός δεν ήτανε ποτέ δικός μου.
Κι ύστερα τόσους στρατιώτες τι τους θέλω;
( Τραβάνε μπρός, τυφλοί, χωρίς καν όνειρα )
Όλα , και τα άλογά μου θα στα δώσω.
Μονάχα ετούτον τον τρελό μου θα κρατήσω.
Που ξέρει μόνο σ ένα χρώμα να πηγαίνει
Δρασκελώντας τη μια άκρη ως την άλλη
Γελώντας μπρός στις τόσες πανοπλίες σου
Μπαίνοντας μέσα στις γραμμές σου ξαφνικά
Αναστατώνοντας τις στέρεες παρατάξεις.
Κι αυτή δεν έχει τέλος η παρτίδα.

**

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, Ασκητική




Η Ασκητική του Νίκου Καζαντζάκη είναι  ένα από τα βιβλία ,που όσες φορές και να το διαβάσω δονεί την ψυχή μου…
Ένα διαχρονικό βιβλίο, βαθύτατα φιλοσοφικό,που  αποτελεί το απόσταγμα όχι μόνο του έργου του, μα και της  ίδιας της βιοθεωρίας του.
Κείμενο βαθυστόχαστο και με ύφος λυρικό, η Ασκητική αποτελεί σίγουρα ένα μεγάλο έργο, που αναγνωρίστηκε από πολλούς σπουδαίους ανθρώπους... 
Μια ελβετική εφημερίδα έγραψε πως η Ασκητική είναι «το κατά Καζαντζάκην ευαγγέλιο». Ο ίδιος ο δημιουργός της έγραψε ότι η Ασκητική είναι «η πιο σπαραχτική Κραυγή τής ζωής του» και ότι όλο το έργο του είναι σχόλιο στην Κραυγή αυτή. 
Ο Καζαντζάκης  άρχισε να γράφει το βιβλίο «Ασκητική» το 1922  στη Βιέννη και την τελείωσε στο Βερολίνο το 1923.
 Γράφει στην πρώτη σύζυγό του Γαλάτεια Καζαντζάκη στις 9 Αυγούστου: «Βιάζομαι να τυπώσω ό,τι έχω γράψει ως τώρα για να μπορώ να δοθώ όλος σ' ένα νέο έργο, καθαρά θεολογικό μου. Εχω ήδη διαγράψει το σκελετό του και θα 'ναι πολύ δύσκολο» 
(Επιστολές προς τη Γαλάτεια, Δίφρος, Αθήνα 1958).
 Όπως συνήθιζε στα έργα του, της επέφερε αλλαγές (διορθώσεις, ανακατατάξεις, προσθαφαιρέσεις), με αποκορύφωση την προσθήκη τού "τελευταίου" κεφαλαίου της, με τίτλο «Η Σιγή», που το έγραψε στο Μπέκοβο το 1928, «σ’ ένα θαμαστό δάσος έλατα, μια ώρα μακριά από τη Μόσχα», και το τελείωσε «στις παγωμένες στέπες τής Σιβηρίας» το 1929: «Πρόσθεσα ένα μικρό κεφάλαιο: "Σιγή" - μπόμπα που ανατινάζει όλη την "Ασκητική". Μα σε λίγων ανθρώπων την καρδιά θα εκραγεί».

Η έκδοση της "Ασκητικής" το 1927 στην Αθήνα προκάλεσε μεγάλο σάλο. Ο συγγραφέας ένιωσε πως λίγοι την κατάλαβαν. Στα τέλη τού έτους έγραψε στην Ελένη του: «Η "Ασκητική" είναι μια φοβερή, αιματερή κραυγή, που θ' ακουστεί μετά το θάνατό μου. Τώρα οι άνθρωποι καταλαβαίνουν μονάχα την ποιητική φόρμα. Μα μέσα στις παρομοίωσες αυτές και στις λυρικές φράσες αναπηδά φλογερή, πάνοπλη, πέρα από απελπισία κι ελπίδα, η μελλούμενη όψη τού Θεού».
Το 1930, ο Νίκος Καζαντζάκης και ο Δημήτρης Γληνός παραπέμπονται σε δίκη, ο πρώτος γιατί έγραψε το... «ασεβέστατο» αυτό βιβλίο και ο δεύτερος γιατί δημοσίευσε στο περιοδικό του Αναγέννηση την «άθεη παλιοφυλλάδα» Ασκητική. Η δίκη τελικά δεν έγινε, αλλ’ η εκκρεμότητά της βάραινε πάνω από τα κεφάλια τους για τέσσερα χρόνια.
Ο Καζαντζάκης έκανε και νέες διορθώσεις της "Ασκητικής" (π.χ. το 1938, αλλά και αργότερα). Το 1944 τη διόρθωσε για άλλη μια φορά και έτσι έγινε η δεύτερη έκδοσή της, τον Δεκέμβριο του 1945. 
Ο λατινικός τίτλος "Salvatores Dei" σημαίνει: Σωτήρες του Θεού. Σύμφωνα με την "Ασκητική", ο άνθρωπος έχει ανάγκη τον Θεό, αλλά και ο Θεός έχει ανάγκη τον άνθρωπο, για να στερεωθεί. Στερεώνοντας, όμως, τον Θεό, που κρύβεται μέσα σε κάθε ιδέα, όπως μέσα σε σάρκα, στερεώνουμε και την ψυχή μας και συμβάλλουμε, σε συνεργασία και με τη φύση, στη δημιουργική εξέλιξη και ανέλιξη του κόσμου. Ιδέες, αξιώματα, θεωρήματα της Ασκητικής είναι εγκατεσπαρμένα στο σύνολο του έργου του Νίκου Καζαντζάκη. Αποτελούν τη βιοθεωρία του, τη φιλοσοφία τής ζωής του.
Το βιβλίο μεταφράσθηκε και εκδόθηκε σε πολλές ξένες γλώσσες και χώρες και αποτελεί ένα από τα δημοφιλέστερα έργα του Καζαντζάκη διεθνώς. Το 1930 ο Στέφαν Τσβάιχ (Stefan Zweig) έγραψε στον Νίκο Καζαντζάκη ότι η "Ασκητική" ανήκει σε όλο τον κόσμο. Ο ελληνιστής Οκτάβιος Μερλιέ (Octave Merlier), που έγραψε μακράν Εισαγωγή στη γαλλική έκδοσή της το 1951, θεωρεί την "Ασκητική" ως το μεγαλύτερο μεταφυσικό ταξίδι.


Και μόνο για τα ερωτήματα που θέτει, ανεξάρτητα αν συμφωνεί κανείς ή όχι με τις απαντήσεις που δίνονται, αξίζει να διαβαστεί, για να αφυπνίσει και να προβληματίσει.



Προσωπικά πάντα με προβλημάτιζαν διάφορες φράσεις του Καζαντζάκη που είναι ευρύτατα γνωστές, όπως η φράση που παρήγγειλε να γράψουν στον τάφο του: "Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβάμαι τίποτα, είμαι λέφτερος", αλλά και η πνευματική του αναζήτηση. Μέσα στην Ασκητική πήρα τις απαντήσεις που έψαχνα.


Ας μοιραστούμε μαζί μερικά από τα αποφθέγματά του:


ΔΥΟ ΦΩΝΕΣ ΜΕΣΑ ΜΟΥ ΠΑΛΕΥΟΥΝ. O νους: «Γιατί να χανόμαστε κυνηγώντας το αδύνατο;». Μέσα στον ιερό περίβολο των πέντε αιστήσεων χρέος μας ν’ αναγνωρίσουμε τα σύνορα του ανθρώπου. Μα μια άλλη μέσα μου φωνή, ας την πούμε έχτη δύναμη, ας την πούμε καρδιά, αντιστέκεται και φωνάζει: «Όχι! Όχι! Ποτέ μην αναγνωρίσεις τα σύνορα του ανθρώπου! Να σπας τα σύνορα! Ν’ αρνιέσαι ό,τι θωρούν τα μάτια σου! Να πεθαίνεις και να λες: Θάνατος δεν υπάρχει!» 
ΔΕ ΖΥΓΙΑΖΩ, ΔΕ ΜΕΤΡΩ, ΔΕ ΒΟΛΕΥΟΜΑΙ! Ακολουθώ το βαθύ μου χτυποκάρδι. Ρωτώ, ξαναρωτώ χτυπώντας το χάος: Ποιος μας φυτεύει στη γης ετούτη χωρίς να μας ζητήσει την άδεια; Ποιος μας ξεριζώνει από τη γης ετούτη χωρίς να μας ζητήσει την άδεια; ΝΑΙ, ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ, δεν είναι ο άνθρωπος. Έζησε χωρίς αυτά, θα ζήσει χωρίς αυτά. Είναι σπίθες εφήμερες της βίαιης περιστροφής της. ΑΣ ΕΝΩΘΟΥΜΕ, ΑΣ ΠΙΑΣΤΟΥΜΕ ΣΦΙΧΤΑ, ΑΣ ΣΜΙΞΟΥΜΕ ΤΙΣ ΚΑΡΔΙΕΣ ΜΑΣ, ΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ, όσο βαστάει ακόμα η θερμοκρασία τούτη της Γης, όσο δεν έρχουνται σεισμοί, κατακλυσμοί, πάγοι, κομήτες να μας εξαφανίσουν, ας δημιουργήσουμε έναν εγκέφαλο και μιαν καρδιά στη Γης, ας δώσουμε ένα νόημα ανθρώπινο στον υπερανθρώπινον αγώνα! 
Ν’ ΑΓΑΠΑΣ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω. Ν’ αγαπάς τον καθένα ανάλογα με τη συνεισφορά του στον αγώνα. Μη ζητάς φίλους. Να ζητάς συντρόφους! 
ΝΑ ‘ΣΑΙ ΑΝΗΣΥΧΟΣ, ΑΦΧΑΡΙΣΤΗΤΟΣ, ΑΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΟΣ ΠΑΝΤΑ. Όταν μια συνήθεια καταντήσει βολική, να τη συντρίβεις. Η μεγαλύτερη αμαρτία είναι η ευχαρίστηση. 
ΠΟΥ ΠΑΜΕ; ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ ΠΟΤΕ; Προς τι όλη τούτη η μάχη; Σώπα! Οι πολεμιστές ποτέ δε ρωτούνε! 
ΣΚΥΒΩ ΚΙ ΑΦΟΥΓΚΡΑΖΟΜΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΤΟΥΤΗ ΚΡΑΥΓΗ ΣΤΑ ΣΩΘΙΚΑ ΜΟΥ. Αρχίζω και μαντεύω το πρόσωπο του Αρχηγού, ξεκαθαρίζω τη φωνή του, δέχουμαι με χαρά και με τρόμο τις σκληρές εντολές του. 
Η ΚΡΑΥΓΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΗ ΣΟΥ. Δε μιλάς εσύ, μιλούν αρίφνητοι πρόγονοι με το στόμα σου. ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΛΕΥΤΕΡΟΣ. ΑΟΡΑΤΑ ΜΥΡΙΑΔΕΣ ΧΕΡΙΑ ΚΡΑΤΟΥΝ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΣΟΥ και τα σαλεύουν. Όταν θυμώνεις, ένας προπάππος αφρίζει στο στόμα σου• όταν αγαπάς, ένας πρόγονος σπηλιώτης μουγκαλιέται• όταν κοιμάσαι, ανοίγουν οι τάφοι μέσα στη μνήμη και γιομώνει βουρκόλακες η κεφαλή σου. 
ΜΑ ΕΣΥ ΝΑ ΞΕΔΙΑΛΕΓΕΙΣ. Ποιος πρόγονος να γκρεμιστεί πίσω στα τάρταρα του αίματού σου και ποιος ν’ ανηφορίσει πάλι στο φως και στο χώμα. Κάθε σου πράξη αντιχτυπάει σε χιλιάδες μοίρες. Όπως περπατάς, ανοίγεις, δημιουργός την κοίτη όπου θα μπει και θα οδέψει ο ποταμός των απόγονων.
 ΌΤΑΝ ΦΟΒΑΣΑΙ, Ο ΦΟΒΟΣ ΔΙΑΚΛΑΔΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΑΝΑΡΙΘΜΗΤΕΣ ΓΕΝΕΕΣ και εξευτελίζεις αναρίθμητες ψυχές μπροστά και πίσω σου. Όταν υψώνεσαι σε μια γενναία πράξη, η ράτσα σου αλάκερη υψώνεται και αντρειεύει. 
ΚΟΙΤΑΞΕ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ, ΛΥΠΗΣΟΥ ΤΟΥΣ. Κοίταξε τον εαυτό σου ανάμεσα στους ανθρώπους, λυπήσου τον. Μέσα στο θαμπό σούρουπο της ζωής αγγίζουμε ο ένας τον άλλον, ψαχνόμαστε, ρωτούμε, αφουκραζόμαστε, φωνάζουμε βοήθεια! 
ΤΡΕΧΟΥΜΕ. ΞΕΡΟΥΜΕ ΠΩΣ ΤΡΕΧΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΘΑΝΟΥΜΕ μα δεν μπορούμε να σταματήσουμε. Τρέχουμε. Μια λαμπάδα κρατούμε και τρέχουμε. Το πρόσωπό μας, μια στιγμή, φωτίζεται. Μα βιαστικά παραδίνουμε τη λαμπάδα στο γιο μας κι ευτύς σβήνουμε, κατεβαίνουμε στον Άδη.
 Η ΚΑΡΔΙΑ ΣΜΙΓΕΙ Ο,ΤΙ Ο ΝΟΥΣ ΧΩΡΙΖΕΙ, ξεπερνάει την παλαίστρα της ανάγκης και μετουσιώνει το πάλεμα σε αγάπη. 
ΤΙ ΘΑ ΠΕΙ ΕΥΤΥΧΙΑ; Να ζεις όλες τις δυστυχίες. Τι θα πει φως; Να κοιτάς με αθόλωτο μάτι όλα τα σκοτάδια.

Παρασκευή, 18 Ιουλίου 2014

Η σκέψη της μέρας με ένα τραγούδι και ένα ποίημά μου της Ρένας Τζωράκη











Αγαπημένοι μου Συνταξιδιώτες και συνταξιδιώτισσες ,θα λείψω για μερικές μέρες από το γυάλινο σπιτάκι μου, για τις Καλοκαιρινές διακοπές μου.
Σας αφήνω την Αγάπη μου μαζί με ένα  μεγάλο ευχαριστώ για τις επισκέψεις σας ,τα όμορφα σχόλιά σας και την Αγάπη σας…
Η Αγάπη σας είναι εκείνη ,που μου χαρίζει ένα ζευγάρι φτερά  για να πετάω στον Πλανήτη της Φαντασίας και να συνθέτω τους στίχους μου…
 Σας εύχομαι ολόψυχα το καλοκαίρι αυτό όλοι σας να μπορέσετε να περάσετε περισσότερο χρόνο με τους αγαπημένους σας ανθρώπους και να νιώσετε στιγμές αγάπης, ευτυχίας και ξεγνοιασιάς , ξεχνώντας για λίγο τις γκρίζες και δύσκολες στιγμές της καθημερινότητάς μας και να σκεφτείτε, όσο δύσκολο και αν φαίνεται, αισιόδοξα...
Εις το επανιδείν λοιπόν με τους στίχους μου και δυό τραγουδάκια για όλους εσάς, που  πιστέψτε με θα μου λείψετε:


«Παρακαταθήκη»

Τέλος το πρόγευμα
τέλος το δείπνο
έφτασε η ώρα
του μπλόκ τα παντζούρια Θα κλείσω.
Τα κλειδιά του κήπου μου,
σε σας όμως  θ ’αφήσω.
Τις γλάστρες των στίχων μου
να μου ποτίζετε,
όταν γυρίσω…
Καλό Καλοκαίρι σε όλους σας...
Την παντοτινή αγάπη και φιλία μου:
Ρένα Τζωράκη










Οι αναδημοσιεύσεις επιτρέπονται σε όλους μονάχα με την αναφορά πηγής…
Κατοχυρωμένα πνευματικά δικαιώματα
Επισημαίνεται πάντως ότι κατά το Ν.238/20,(όπως έχει τροποποιηθεί με το Ν2121/93 και ισχύει σήμερα) και κατά τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το Ν.100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αποθήκευση σε κάποιο σύστημα διάσωσης και γενικά η αναπαραγωγή των παρόντων  στίχων , με οποιαδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά ,στο πρωτότυπο, ή σε μετάφραση, ή άλλη διασκευή,  χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη.
Σας ευχαριστώ θερμά:
Ρένα Τζωράκη
©


Πέμπτη, 17 Ιουλίου 2014

Άκου ανθρωπάκο !(Απόσπασμα από το βιβλίο) του Βίλχεμ Ράιχ




Ένα διαχρονικό βιβλίο, που αξίζει όλοι να διαβάσουμε ,γιατί αφυπνίζει τις συνειδήσεις μας…
Γιατί όπως  είπε  ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος  οι κοιμοισμένοι είναι εργάτες και συνεργοί σε αυτά που γίνονται στον κόσμο...






 «Ξέρεις, Ανθρωπάκο, πως θα ένιωθε ένας αητός άμα έκλωθε αυγά μιας κότας; Αρχικά ο αητός νομίζει ότι θα κλωσσήσει μικρά αετόπουλα που θα μεγαλώσουν. Μα εκείνο που βγαίνει από τα αυγά δεν είναι παρά μικρά κοτόπουλα. Απελπισμένος ο αητός εξακολουθεί να ελπίζει πως τα κοτόπουλα θα γίνουν αητοί. Μα που τέτοιο πράμμα! Τελικά δε βγαίνουν παρά κότες που κακαρίζουν. Όταν ο αητός διαπιστώνει κάτι τέτοιο βρίσκεται στο δίλημμα αν πρέπει να καταβροχθίσει όλα τα κοτόπουλα και τις κότες που κακαρίζουν. Μα συγκρατείται. Κι” ό,τι τον κάνει να συγκρατηθεί είναι μια μικρή ελπίδα· πως ανάμεσα στα τόσα κοτόπουλα, μπορεί κάποτε να βρεθεί ένα αητόπουλο, ικανό σαν εκείνον τον ίδιο, ένα αητόπουλο που από την ψηλή φωληά του θ” ατενίζει μακριά κόσμους καινούριους, σκέψεις καινούριες, καινούρια σχήματα ζωής. Μόνο αυτή η ανεπαίσθητη ελπίδα κρατάει το λυπημένο, τον αποξενωμένο αητό από την απόφασή του να φάει όλα τα κοτόπουλα και όλες τις κότες που κακαρίζουν, και που δεν βλέπουν ότι τα κλωσσάει ένας αητός, δεν καταλαβαίνουν ότι ζούνε σ” ένα ψηλό, απόμακρο βράχο, μακριά από τις υγρές και σκοτεινές κοιλάδες. Δεν ατενίζουν την απόσταση, όπως κάνει ο απομονωμένος αητός. Μόνο καταβροχθίζουν και καταβροχθίζουν, όλο καταβροχθίζουν ό,τι φέρνει ο αητός στη φωλιά. Οι κότες και τα κοτόπουλα άφησαν τον αητό να τα ζεστάνει κάτω από τα μεγάλα και δυνατά του φτερά όταν απ” όξω κροτάλιζε η βροχή και αναβροντούσαν οι καταιγίδες που “κείνος άντεχε δίχως καμμιά προστασία. Όταν τα πράμματα γίνονταν σκληρότερα, του πέταγαν μικρές μυτερές πέτρες από κάποια ενέδρα για να τον χτυπήσουν και να τον πληγώσουν. Όταν ο αητός αντιλήφθηκε την κακοήθεια ετούτη, πρώτη του αντίδραση ήταν να τα ξεσχίσει σε χίλια κομμάτια. Μα το ξανασκέφτηκε κι” άρχισε να τα λυπάται. Κάποτε, έλπισε, θα βρισκόταν – έπρεπε να βρεθεί – ανάμεσα στα τόσα κοντόφθαλμα κοτόπουλα που κακάριζαν και καταβρόχθιζαν ό,τι έλαχε μπροστά τους, ένας μικρός αητός σαν τον ίδιο του τον εαυτό. Ο μοναχός αητός μέχρι σήμερα δεν έχει εγκαταλείψει την ελπίδα. Κι” εξακολουθεί να κλωσσάει κοτόπουλα. Δεν θέλεις να γίνεις αητός, Ανθρωπάκο. Γιαυτό σε τρώνε τα όρνεα. Φοβάσαι τους αητούς κι” έτσι ζεις κοπαδιαστά και κοπαδιαστά εξολοθρεύεσαι. Γιατί μερικά από τα κοτόπουλα σου έχουν κλωσσήσει αυγά όρνεων. Και τα όρνεά σου έχουνε γίνει οι Φύρερ σου ενάντια στους αητούς, τους αητούς που θελήσανε να σε οδηγήσουν σε μακρινότερες, πιο υποσχετικές αποστάσεις. Τα όρνεα σε δίδαξαν να τρως ψοφίμια και ν’ασαι ικανοποιημένος με ελάχιστα σπειριά σιτάρι. Σ” έμαθαν και να ορύεσαι «Ζήτω, ζήτω, Μέγα Όρνεο!». Τώρα λιμοκτονείς και πεθαίνεις κι” ακόμη φοβάσαι τους αητούς που κλωσσάνε τα κοτόπουλά σου.»
 


Το χρώμα του Φεγγαριού της Αλκυόνης Παπαδάκη








-Τι χρώμα έχει η λύπη; ρώτησε το αστέρι την κερασιά και παραπάτησε στο ξέφτι κάποιου σύννεφου που περνούσε βιαστικά. Δεν άκουσες; Σε ρώτησα, τι χρώμα έχει η λύπη;
-Έχει το χρώμα που παίρνει η θάλασσα την ώρα που γέρνει ο ήλιος στην αγκαλιά της. Ένα βαθύ άγριο μπλε. 
-Τι χρώμα έχουν τα όνειρα; 
-Τα όνειρα; Τα όνειρα έχουν το χρώμα του δειλινού.
-Τι χρώμα έχει η χαρά; 
-Το χρώμα του μεσημεριού, αστεράκι μου.
-Και η μοναξιά;
-Η μοναξιά έχει χρώμα μενεξελί.
-Τι όμορφα που είναι τα χρώματα! Θα σου χαρίσω ένα ουράνιο τόξο, να το ρίχνεις επάνω σου όταν κρυώνεις.
-Το αστέρι έκλεισε τα μάτια του κι ακούμπησε στο φράχτη. Έμεινε κάμποσο εκεί και ξεκουράστηκε.
-Και η αγάπη; ξέχασα να σε ρωτήσω, τι χρώμα έχει η αγάπη;
-...Το χρώμα που έχουν τα μάτια του Θεού, απάντησε το δέντρο.
-Τι χρώμα έχει ο έρωτας;
-Ο έρωτας έχει το χρώμα του φεγγαριού, όταν είναι πανσέληνος.
-Έτσι, ε; Ο έρωτας έχει το χρώμα του φεγγαριού, είπε τ' αστέρι...
Κοίταξε μακριά στο κενό... και δάκρυσε...
(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Ζω…
 – Δε φοβάσαι που θα πεθάνεις;
 – Σήμερα πάντως ζω! Σου σφίγγω τα χέρια, σε κοιτάζω στα μάτια. Μήν αφήνεις ποτέ σου το σήμερα να μαραίνεται. Μην αφήνεις τη ζωή να χάνεται σαν την άμμο μέσα απo τα δάκτυλά σου. Ζήσε. Κατάλαβες; Ζήσε! Μη βάζεις το σήμερα ενέχυρο σ” αυτό που εννοούνε μερικοί μουχλιασμένο Αύριο. Το Σήμερα είναι δικό σου, φίλε. Αγάπησέ το! Συγχωρώ!
– Δίνε το χέρι σου στον άλλο χωρίς να κρίνεις. Κάνε του λίγο χώρο μέσα σου να ξαποστάσει. Να πιεί μια γουλιά νερό. Σ” αυτό τον κόσμο, παλικάρι, όλοι έχουμε μερίδιο σε όλα. Μερίδιο στη χαρά, στα λάθη στην απόγνωση. Κι εσύ, θα “ρθουν φορές που θα τα κάνεις θάλασσα στη ζωή σου. Ε! Δε θα σημάνει ποτέ γι” αυτό το τέλος του κόσμου! Εγώ είμαι γέρος, κι ακόμα κάποιες φορές τα κάνω θάλασσα. Δε βγαίνει με συνταγές η ζωή. Aντε στην υγειά σου! Ελπίζω! – Μην πικραίνεσαι, είπε. Και βούρκωσε. Είναι όμορφη η ζωή. Πιστεψέ με. Αξίζει να τη ζεί κανείς, έστω κι αν κάποτε γεμίζει πληγές. Σε νιώθω. Λες να μην τα ξέρω όλ” αυτά; Μα να θυμάσαι πάντα, φιλαράκο, πως αύριο ξημερώνει μια καινούρια μέρα. Δε σταματάει πουθενά η ζωή. Μη σε μπερδέψουνε κάτι κακομοίρηδες, που σφίγγουν σαν το παραδοσάκουλο της ψυχής τους. Κι ο άνθρωπος σαν τα δέντρα είναι. Ανθίζει, κάνει καρπούς, μαδάει, και πάλι απο την αρχή. Τώρα έχεις φουρτούνα εσύ, και δεν καταλαβαίνεις τίποτα. Φύλαξέ τα όμως στο μυαλό σου αυτά που ακούς. Δεν σου κάνω το δάσκαλο. Ένας γερο-ξεκούτης είμαι. Μα αυτά τα πράγματα έτσι γίνονται. Το ξέρω καλά. Αν θέλεις να φύγεις, φύγε. Κανείς δεν μπορεί να σε κρατήσει. Προχώρα όρθιος όμως. Έτσι;
 – Aυριο θα “ναι μια καινούρια μέρα, αγόρι μου. Πλύσου, χτενίσου, ψιθύρισε ένα τραγουδάκι και ξεκίνα. Δεν ξέρω τιποτ” άλλο να σου πω, Έζησα τόσα χρόνια σ’αυτή τη γη. Δεν αρνήθηκα ποτέ τα λάθη μου. Δε γουστάρω τους ανθρώπους που είναι ατσαλάκωτοι. Αξίζει να ζείς μέσα στη γυάλα, απο φόβο μην πληγωθείς; Ζήσε τη ζωή σου ελεύθερα. Κι όταν τσακίζεσαι, να “χεις το θάρρος να λές: Με γεια μου με χαρά μου. Φτου κι από την αρχή τώρα. Όχι κακομοιριές και κλαψούρες. Η ζωή είναι όμορφη, παλικάρι μου, μόνο όταν την ζείς. Όταν κυλιέσαι μαζί της. Πότε σε λασπουριές και πότε σε ροδοπέταλα. Κράτα της αναμνήσεις σου και προχώρα… Μια περιπλάνηση είναι το διάβα μας σ” αυτό το κόσμο. Μια περιπλάνηση ανάμεσα ουρανού και γής. Aντε να πιούμε και το τελευταίο. Έχω να σηκωθώ νωρίς αύριο. Πρέπει να κλαδέψω τις τριανταφυλλιές. Αλλιώς, πώς θα θυμάμαι το χαμόγελο αυτηνής της κακούργας της Μελπομένης; Ποιός έιναι ο δυνατός; – Ποιός είναι ο δυνατός; Ρώτησε ξαφνικά το δέντρο. – Αυτός που περπατά μέσα στη νύχτα μόνος του. Κι όμως, φοβάται τόσο το σκοτάδι. Αυτός που περιμένει στην πλαγιά τους λύκους. Κι ας τρέμει σαν το λαγό ακούγοντας τα ουρλιαχτά τους. Αυτός που γλιστράει, που γονατίζει, που γεμίζει λάσπες. Που χώνεται στο θολό ποτάμι ως το λαιμό. Και μια στιγμή,μέσα στο χαλασμό, απλώνει τα παγωμένα χέρια του, κόβει κίτρινες μαργαρίτες και στολίζει τα μαλιά του. Αυτός είναι ο δυνατός. Ένα κουκούλι έπεσε κείνη την ώρα στο χώμα κι έσπασε. Μια πολύχρωμη πεταλούδα πήδηξε από μέσα. Ξεδίπλωσε τα φτερά της και πέταξε γύρω από τις μυρτιές. Ύστερα κοντοστάθηκε, κοίταξε μια στιγμή στα μάτια το Θεό, και ψιθύρισε: – Γειά σου! Τι όμορφος που είναι ο κόσμος σου! «Προσεξε μην ξεχάσεις ποτέ πως η ζωή αγαπά αυτούς που την περιμένουν στη γωνία του δρόμου μ” ένα λουλούδι στο χέρι. Μπορεί να γονατίζεις, να σερνεσαι, να ματώνεις. Ωραία! Δε χαλασε ο κόσμος. Έτσι συμβαίνει με τους ανθρώπους. Έχεις πάντα το καιρό να σηκωθείς. Τ' αγαλματα μόνο δε λυγάνε». Ονειρεύονται… και ελπίζουν…
 – Πες μου ένα χαρούμενο τραγούδι για την ζωή, είπε το δέντρο στ” αστέρι του. – Το τραγούδι που λέει η καγκελόπορτα, όταν ανοίγει και μπαίνει κάποιος που αγαπάς. – Δείξε μου ένα ακριβό στολίδι. – Τα καράβια και τους Ινδιάνους με τα βέλη και τα πολύχρωμα φτερά, που είναι ζωγραφισμένα στους άσπρους τοίχους μιας καμαρούλας. – Όμορφη βραδιά απόψε. Aκου, πως τραγουδάει το τριζόνι! Σε λίγο θα βγεί ο Αυγερινός. Σε λίγο θα ξημερώσει. Κοίτα που ξεχάστηκε μια ξελογιασμένη καρδερίνα. Και ξαγρυπνά. Κοιτάζει το φεγγάρι. Και ονειρεύεται… – Σε λίγο θα ξημερώσει… Κοίτα που ξεχάστηκαν κάποιοι ξελογιασμένοι άνθρωποι. Και ξαγρυπνούν. Κοιτάζουν το φεγγάρι. Κι ονειρεύονται… Ονειρεύονται και ελπίζουν…



"Έρωτας" της Ρένας Τζωράκη




«Ο Έρωτας»
Αρχέγονη
άσβεστη φλόγα
ο Έρωτας
στις Πανσέληνες Νύχτες
Αναγεννιέται,
Πυρακτώνεται ,
Μεγαλουργεί.












Οι αναδημοσιεύσεις επιτρέπονται σε όλους μονάχα με την αναφορά πηγής…
Κατοχυρωμένα πνευματικά δικαιώματα
Επισημαίνεται πάντως ότι κατά το Ν.238/20,(όπως έχει τροποποιηθεί με το Ν2121/93 και ισχύει σήμερα) και κατά τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το Ν.100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αποθήκευση σε κάποιο σύστημα διάσωσης και γενικά η αναπαραγωγή των παρόντων  στίχων , με οποιαδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά ,στο πρωτότυπο, ή σε μετάφραση, ή άλλη διασκευή,  χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη.
Σας ευχαριστώ θερμά:
Ρένα Τζωράκη

©

Τετάρτη, 16 Ιουλίου 2014

«To Λιόγερμα» της Ρένας Τζωράκη







Σαν μέλι
σταλάζει
απ’το λιόγερμα
η Σιωπή.
Το πύρινο της Φλόγας Σου
βάφει τον ορίζοντα
με το άλικο χρώμα.
Η Αγάπη Σου
απλώνεται στην πλάση
διάχυτη.
Και γω να μεταλάσσω
τον παραδείσιο Νόστο
σε έμπνευση.
Μέσα στη φλέβα της ποίησης
Υπάρχεις…




Οι αναδημοσιεύσεις επιτρέπονται σε όλους μονάχα με την αναφορά πηγής…
Κατοχυρωμένα πνευματικά δικαιώματα
Επισημαίνεται πάντως ότι κατά το Ν.238/20,(όπως έχει τροποποιηθεί με το Ν2121/93 και ισχύει σήμερα) και κατά τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το Ν.100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αποθήκευση σε κάποιο σύστημα διάσωσης και γενικά η αναπαραγωγή των παρόντων  στίχων , με οποιαδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά ,στο πρωτότυπο, ή σε μετάφραση, ή άλλη διασκευή,  χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη.
Σας ευχαριστώ θερμά:
Ρένα Τζωράκη
©


Τρίτη, 15 Ιουλίου 2014

Ορφικός ύμνος στη Θεά Αφροδίτη






"Η Γέννηση της Αφροδίτης"
 (λεπτομέρεια), Alexandre Cabanel


"Ορανα, πολυμνε, φιλομμειδς φροδτη, ποντογενς, γεντειρα θε, φιλοπννυχε, σεμν, νυκτερα ζεκτειρα, δολοπλκε μτερ νγκης· πντα γρ κ σθεν στν, πεζεξω δ <τε> κσμον κα κρατεις τρισσν μοιρν, γεννις δ τ πντα, σσα τ ν ορανι στι κα ν γαηι πολυκρπωι ν πντου τε βυθι {τε}, σεμν Βκχοιο πρεδρε, τερπομνη θαλαισι, γαμοστλε μτερ ρτων, Πειθο λεκτροχαρς, κρυφα, χαριδτι, φαινομνη, {τ} φανς, ρατοπλκαμ, επατρεια,   νυμφιδα σνδαιτι θεν, σκηπτοχε, λκαινα, γεννοδτειρα, φλανδρε, ποθεινοττη, βιοδτι, ζεξασα βροτος χαλιντοισιν νγκαις κα θηρν πολ φλον ρωτομανν π φλτρων· ρχεο, Κυπρογενς θεον γνος, ετ ν λμπωι σσ, θε βασλεια, καλι γθουσα προσπωι, ετε κα ελιβνου Συρης δος μφιπολεεις, ετε σ γν πεδοισι † σν ρμασι χρυσεοτεκτοις Αγπτου κατχεις ερς γονιμδεα λουτρ, κα κυκνεοισιν χοις π πντιον οδμα ρχομνη χαρεις κητν κυκλαισι χορεαις, νμφαις τρπηι κυανπισιν ν χθον Δηι † θνας π αγιαλος ψαμμδεσιν λματι κοφωι· ετ ν Κπρωι, νασσα, τροφι σο, νθα καλα τε παρθνοι δμηται νμφαι τ ν πντ νιαυτν μνοσιν, σ, μκαιρα, κα μβροτον γνν δωνιν. λθ, μκαιρα θε μλ πρατον εδος χουσα· ψυχι γρ σε καλ σεμνι γοισι λγοισιν."

Μετάφραση:

"Ώ ουράνια Αφροδίτη, περίφημη, πού σκορπίζεις μειδιάματα, γεννημένη στη θάλασσα, θεά μητέρα, πού αγαπάς τις ολονύκτιες διασκεδάσεις, σεβαστή, νυκτερινή, πού συζευγνύεις (ενώνεις) τους ανθρώπους εις γάμον, πού πλέκεις δόλους (δόλια σχέδια), ώ μητέρα της ανάγκης· διότι τα πάντα προέρχονται από σένα, πού μπλέχτηκες με τον κόσμον και κυριαρχείς σε τρία μερίδια καί γεννάς τα πάντα, όσα ευρίσκονται εις τον ουρανόν καί όσα στην εύφορη γη καί όσα στον βυθό της θαλάσοης, σεβαστή συμπαρακαθημένη του Βάκχου, πού τέρπεσαι στα συμπόσια καί παρασκευάζεις τους γάμους, ώ μητέρα των ερώτων, πού χαίρεσαι στα κρεββάτια με την πειθώ καί ενεργείς στα κρυφά, βασίλισσα πού δίδεις χαρά, πού φαίνεσαι, αλλά καί δεν φαίνεσαι, πού έχεις με άξιέραστες πλεξήδες τυλιγμένα τα μαλλιά σου καί κατάγεσαι από καλόν πατέρα, προστάτρια των νυμφών, σύνδειπνε σκη-πτροφόρε των θεών λύκαινα συ πού δίδεις απογόνους, φίλη των ανδρών, περιπόθητη πού παρέχεις την ζωήν συ πού έμπλεξες τους ανθρώπους καί το μεγάλο πλήθος των ζώων με αχαλίνωτες ανάγκες από ερωτομανή φίλτρα, έλα ώ θεϊκέ γόνε πού εγεννήθης στην Κύπρο, ώ θεά βασίλισσα, έλα χαρούμενη με ωραίον πρόσωπον, είτε εύρίσκεσαι στον Όλυμπον είτε υπηρετείς εις τον ναόν της Συρίας, πού παράγει πολύ λιβάνι, είτε συ εις τάς πεδιάδας με άρματα κατασκευασμένα από χρυσό κατέχεις τα γόνιμα λουτρά της ιεράς Αιγύπτου,
ή καί επάνω σε κυανά οχήματα διερχόμενη το θαλάσσιον κύμα χαίρεσαι με τους κυκλικούς χορούς των υδροβίων ζώων ή τέρπεσαι με τίς μαυρομμάτες νύμφες είς την Δίαν, πηδώσα μανιακά με ελαφρά πηδήματα στις αμμώδεις ακρογιαλιές είτε ω βασίλισσα, ευρίσκεσαι είς την Κύπρον, την τροφόν σου όπου ωραίες παρθένες άγαμες καί νύμφες σε υμνούν καθ’ όλον τον χρόνον, υμνούν εσέ ώ μακαρία, καί τον αθάνατον αγνόν Αδωνιν έλα. μακαρία θεά καί να έχης πολύ ευχάριστον διάθεσιν διότι εσένα προσκαλώ με άγια λόγια σεμνής ψυχής."





Θεματολογία

"Συνομιλία στο Φως" (ταξίδια -προορισμοί) Αιχμηρά ανέκδοτα Αξιοθέατα Απαντήσεις στα γιατί σας Αποσπάσματα από βιβλία Αρχαία Ελλάδα Άρωμα Κρήτης Αστρολογία Αυτό το ήξερες; Αφιερώματα Βιβλιοπαρουσιάσεις / Κριτικές Βίντεο Για τους λάτρεις της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας γιατί το γέλιο κάνει καλό στην Υγεία!!! Γράφουν... Διάφορα- ενδιαφέροντα Έγραψαν για μένα Ειδήσεις με Νόημα και Ομορφιά Ειδήσεις που δεν πρέπει να περνανε απαρατήρητες ΕΙΚΟΝΕΣ εικόνες με Νόημα από το διαδίκτυο Είπαν και έγραψαν Εκδηλώσεις Ελεύθερη ώρα Ελλάδα -αγαπημένος προορισμός Ελληνική γλώσσα Επικαιρότητα Επικαιρότητα - Απόψεις Επικήδειος Λόγος Επιλεγμένα άρθρα από τις εφημερίδες και μπλοκ Εποχιακά Ευζήν Ευχές Η σκέψη της μέρας με ένα όμορφο τραγούδι Η σκέψη της μέρας με μια όμορφη μουσική σύνθεση Η σφραγίδα της ημέρας Θεολογικά Θετική στάση Ζωής: Ιστορίες- παραμύθια με Νόημα Κάθε μέρα μια μικρή σκέψη Καιρός Καλημερίσματα Καλημερίσματα- προβληματισμοί Καλό απόγευμα Καλωσορίσματα στους Αναγνώστες του Ιστολογίου μου Κοινωνικά Λόγια ενθάρρυνσης Λόγια Σοφίας Λογοτεχνικοί διαγωνισμοί ΜΕΓΑΛΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ Μεγάλοι ποιητές Μεγάλων λόγια Μεγάλων ποιήματα Μεγάλων ποίηση Μουσικά θέματα Νεοέλληνες σύγχρονοι στιχουργοί Νεοέλληνες / Σύγχρονοι ποιητές Ο Λόγος της μέρας Οι απόψεις μου Οι σκέψεις μου Οι στίχοι της μέρας Οι συμβουλές μας όμορφες ιστοριούλες Παγκόσμια ημέρες: Παιδεία- εκπαίδευση Παράξενα-Περίεργα- Δημοφιλή Περιοδικό Λάχη Πνευματικά λόγια Ποιήματα- προσωπικές στιγμές -σκέψεις μου που δεν θα πρέπει να περνούν απαρατήρητες… που μου αρέσουν Πρωτοχρονιάτικα Σαν σήμερα Σήμερα γιορτάζουν Συγκινητικά λόγια Συνεντεύξεις Τα βιβλία μου Τα βίντεό μου Τα καλύτερα από το διαδίκτυο- όμορφες ιστοριούλες Τα καλύτερα του διαδικτύου Τα ποιήματα μου Τα ποιήματά μου Τέχνες- Γράμματα_ Μουσική- Πολιτισμός- Διάφορα της Ρένας Τζωράκη Το γνωμικό της ημέρας με αφορμή την επέτειο γεννήσεως ή θανάτου του αναφερόμενου… Το κήρυγμα της ημέρας Το ποίημα της μέρας τρυφερές Καληνύχτες Φιλελληνικά θέματα Φωτογραφήματα Φωτογραφίες-εικόνες Φωτογραφικά αποφθέγματα Φωτοποιήματα της ημέρας Χαικού χιουμοριστικά Ψήγματα Σοφίας Eιδήσεις Eυζήν Mεγάλοι ποιητές Recent Posts Tα ποιήματά μου